เศรษฐศาสตร์สำนักออสเตรียน (Austrian Economics)
การคำนวณทางเศรษฐกิจ (Economic Calculation)
การใช้ราคาตลาดเพื่อเปรียบเทียบทางเลือก จัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด และประเมินว่าการผลิตนั้นสร้างหรือทำลายคุณค่า
การคำนวณทางเศรษฐกิจเกิดขึ้นได้เมื่อราคาตลาดของสินค้าทุนสะท้อนทั้งการแย่งใช้ทรัพยากรเพื่อจุดประสงค์ต่าง ๆ และการประเมินของผู้ซื้อกับผู้ขาย ราคาเหล่านี้ช่วยให้ผู้ประกอบการคาดการณ์ต้นทุน เปรียบเทียบแผนงาน และเรียนรู้จากกำไรหรือขาดทุนได้
หากสินทรัพย์ที่ใช้ในการผลิตไม่มีราคาซึ่งเกิดจากการแลกเปลี่ยน ผู้วางแผนก็จะขาดเกณฑ์ร่วมสำหรับเปรียบเทียบว่า ในบรรดาทางเลือกมากมาย ควรนำทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดไปใช้ทางใด
Related Concepts
Related Articles
- รัฐวางแผนแทนตลาดได้ไหม (Socialist Calculation Debate)
ต่อให้ผู้วางแผนรู้ว่าเหล็กทุกตันอยู่ที่ไหน โรงงานแต่ละแห่งผลิตอะไรได้บ้าง และมีคอมพิวเตอร์ที่คำนวณเร็วกว่ามนุษย์ทุกคนรวมกัน เขาก็ยังอาจตอบไม่ได้ว่าเหล็กกองนั้นควรถูกนำไปสร้างโรงพยาบาล สะพาน เครื่องจักร หรือเก็บไว้เผื่อทางเลือกที่ยังไม่มีใครมองเห็น
- ราคากำลังบอกอะไรเราอยู่ (Price Signals)
ราคาไม่ได้บอกเราทุกอย่างเกี่ยวกับโลก แต่สิ่งที่มันทำได้น่าประหลาดกว่านั้นเสียอีก มันช่วยให้คนจำนวนมหาศาลที่ต่างคนต่างรู้ข้อมูลเพียงคนละนิด สามารถปรับการตัดสินใจเข้าหากันได้ โดยแทบไม่มีใครต้องเห็นภาพทั้งหมด
- ตลาดรู้ได้ไง ว่าควรทำอะไร (Knowledge and the Market Process)
ตลาดไม่ได้ทำงานได้เพราะมีใครคนหนึ่งมองเห็นภาพทั้งหมด แต่เพราะราคา กำไร ขาดทุน การแข่งขัน และการทดลอง เปิดทางให้คนที่รู้กันคนละส่วนปรับตัวตามความรู้ที่กระจัดกระจายอยู่ในมือของคนอื่นได้
- ของชิ้นนี้เป็นของใครกันแน่ (Property Rights)
สมมติว่าชายคนหนึ่งพบที่ดินที่ยังไม่มีใครเป็นเจ้าของ เขาออกแรงถางหญ้า ขุดบ่อ ปลูกอาหาร และสร้างที่พักขึ้นมาด้วยตัวเอง ต่อมามีอีกคนเข้ามาอ้างว่า ที่ดินผืนนี้ควรเปิดให้ทุกคนใช้ร่วมกัน คำถามจึงไม่ได้มีแค่ว่าใครกำลังใช้ที่ดินอยู่ แต่รวมถึงว่าใครมีสิทธิตัดสินใจว่าจะใช้ที่ดินผืนนี้อย่างไร และสิทธินั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร