The Use of Knowledge in Society

ต่อให้ผู้วางแผนรู้ว่าเหล็กทุกตันอยู่ที่ไหน โรงงานแต่ละแห่งผลิตอะไรได้บ้าง และมีคอมพิวเตอร์ที่คำนวณเร็วกว่ามนุษย์ทุกคนรวมกัน เขาก็ยังอาจตอบไม่ได้ว่าเหล็กกองนั้นควรถูกนำไปสร้างโรงพยาบาล สะพาน เครื่องจักร หรือเก็บไว้เผื่อทางเลือกที่ยังไม่มีใครมองเห็น

ราคาไม่ได้บอกเราทุกอย่างเกี่ยวกับโลก แต่สิ่งที่มันทำได้น่าประหลาดกว่านั้นเสียอีก มันช่วยให้คนจำนวนมหาศาลที่ต่างคนต่างรู้ข้อมูลเพียงคนละนิด สามารถปรับการตัดสินใจเข้าหากันได้ โดยแทบไม่มีใครต้องเห็นภาพทั้งหมด

ตลาดไม่ได้ทำงานได้เพราะมีใครคนหนึ่งมองเห็นภาพทั้งหมด แต่เพราะราคา กำไร ขาดทุน การแข่งขัน และการทดลอง เปิดทางให้คนที่รู้กันคนละส่วนปรับตัวตามความรู้ที่กระจัดกระจายอยู่ในมือของคนอื่นได้

Spontaneous order คือระเบียบที่เกิดจากการกระทำและการปรับตัวของผู้คนจำนวนมาก โดยไม่มีใครเป็นผู้ออกแบบหรือควบคุมผลลัพธ์ทั้งหมดจากส่วนกลาง

Economic calculation คือการใช้ราคาในรูปตัวเงินมาเปรียบเทียบทางเลือกต่าง ๆ ในการจัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด แล้ววัดผลผ่านกำไรและขาดทุน