เศรษฐศาสตร์การเมือง (Political Economy)
ปัญหาความรู้ (Knowledge Problem)
ความยากในการประสานการตัดสินใจ เมื่อความรู้ที่เกี่ยวข้องกระจัดกระจาย เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ และหลายเรื่องมีเพียงคนบางคนเท่านั้นที่รู้
ปัญหาความรู้ไม่ได้หมายถึงเพียงการมีสถิติไม่เพียงพอ เพราะความรู้ที่เกี่ยวข้องยังรวมถึงข้อเท็จจริงเฉพาะเวลาและสถานที่ซึ่งเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอด สถาบันอย่างระบบราคาช่วยประสานแผนของแต่ละคนได้ด้วยการส่งผ่านข้อมูลในรูปที่ย่อยลงมาแล้ว โดยไม่จำเป็นต้องมีใครคนเดียวรวบรวมข้อเท็จจริงทั้งหมดไว้
Related Concepts
Related Articles
- รัฐวางแผนแทนตลาดได้ไหม (Socialist Calculation Debate)
ต่อให้ผู้วางแผนรู้ว่าเหล็กทุกตันอยู่ที่ไหน โรงงานแต่ละแห่งผลิตอะไรได้บ้าง และมีคอมพิวเตอร์ที่คำนวณเร็วกว่ามนุษย์ทุกคนรวมกัน เขาก็ยังอาจตอบไม่ได้ว่าเหล็กกองนั้นควรถูกนำไปสร้างโรงพยาบาล สะพาน เครื่องจักร หรือเก็บไว้เผื่อทางเลือกที่ยังไม่มีใครมองเห็น
- ราคากำลังบอกอะไรเราอยู่ (Price Signals)
ราคาไม่ได้บอกเราทุกอย่างเกี่ยวกับโลก แต่สิ่งที่มันทำได้น่าประหลาดกว่านั้นเสียอีก มันช่วยให้คนจำนวนมหาศาลที่ต่างคนต่างรู้ข้อมูลเพียงคนละนิด สามารถปรับการตัดสินใจเข้าหากันได้ โดยแทบไม่มีใครต้องเห็นภาพทั้งหมด
- ตลาดรู้ได้ไง ว่าควรทำอะไร (Knowledge and the Market Process)
ตลาดไม่ได้ทำงานได้เพราะมีใครคนหนึ่งมองเห็นภาพทั้งหมด แต่เพราะราคา กำไร ขาดทุน การแข่งขัน และการทดลอง เปิดทางให้คนที่รู้กันคนละส่วนปรับตัวตามความรู้ที่กระจัดกระจายอยู่ในมือของคนอื่นได้
- ระเบียบที่ไม่มีใครเป็นคนสร้าง (Spontaneous Order)
Spontaneous order คือระเบียบที่เกิดจากการกระทำและการปรับตัวของผู้คนจำนวนมาก โดยไม่มีใครเป็นผู้ออกแบบหรือควบคุมผลลัพธ์ทั้งหมดจากส่วนกลาง